معادن سنگان در میان ۱۰ معدن بزرگ سنگ‌آهن جهان          -          سنگ آهن کردستان خام فروشی نمی شود          -          افزایش قیمت سنگ آهن تولید کننده را از صادرات محروم می‌کند          -          قیمت همه چیز جهانی شده ؛ جز سنگ آهن          -          لزوم تاثیر تفاوت قیمت سنگ آهن داخلی با بازارهای جهانی در قیمت‌گذاری محصولات          -          کنترل نرخ سنگ‌آهن به سود زنجیره          -          عوارض صادرات مواد معدنی منتفی شد          -          پنجمین کنگره جهانی آهن اسفنجی و گندله برگزار می‌شود+جزئیات          -          صادر کنندگان مواد معدنی خام موظف به پرداخت مالیات هستند           -          رشد 26 درصدي توليد کنسانتره سنگ آهن          -          

اعتبارات اسنادي ( LC )


اعتبار اسنادي L/C

 

تعريف اعتبارات   اسنادي به زباني ساده :

اعتبارات اسنادي تعهد مشروط توسط يك بانك به بانك ديگري مي‌باشد.

 

و اما به زبان تخصصي:

اعتبارات اسنادي تعهد مكتوب ، يك بانك صادر كننده ( Opening Bank / Issuing Bank ) بوده كه بموجب درخواست خريدار كالا( Opener/Applicant ) در اختيار فروشنده / ذينفع ( Beneficiary ) از طريق بانك ابلاغ كننده اعتبار( Advising Bank ) قرار مي‌گيرد تا بر اساس   دستور پرداخت ( Instruction Payment ) در سر رسيد معين اعتبار( Due Date ) مشروط به رعايت كامل دستورات داده شده، به روشهاي ذيل در مقابل اسناد حمل Shipping Documents  

 

1- دستور پرداخت نقدي Order Cash Payment

2- در قبال قبولي اسناد واصله از طريق بانك كارگزار ‌Acceptance of Documents

3- در قبال مبادله اسناد براتي (يوزانس) و .... Negotiation of Documents در وجه فروشنده ( In Favour of Beneficiary ) به مبلغ معين و در مدت زمان از طريق سيستم ( SWIFT ) كار سازي مي‌كند.

اعتبار اسنادي از مقررات متحدالشكل اعتبار اسنادي مندرج در نشريه UCP600

( Uniform Customs and Practice for documentary )، اتاق بازرگاني بين‌المللي و اينكو ترمز( Incoterms )، كه مخفف كلمه ( International Commercial Terms ،) ، به معني اصطلاحات بين المللي بازرگاني ميباشد پيروي مي‌كند.

واژه‌سويفت ( s.w.i.f.t ) برگرفته از كلمات ذيل:

Society for world wide interbank Financial telecommunication

به معني «جامعه جهاني ارتباطات مالي بين بانكي» است. سوييفت با ارائه خدمات متنوع بانكي كليه نيازهاي موسسات مالي سراسر دنيا را در پرداختهاي ، بازارهاي مالي ، اوراق بهادار و مبادلات مالي پشتيباني مي‌كند. از جمله مزاياي سوييفت در مقايسه با ديگر وسايل ارتباطي راه دور (تلكس، تلفن و فاكس) مي‌توان به قابليت دسترسي جهاني و 24 ساعته ، طراحي براساس رويه‌هاي استاندارد‌سرعت و امنيت آن اشاره كرد.

نكته: در زبان فارسي هر سه اصطلاح Documentary Letter of Credit,Letter of Credit,Documentary Credit , اعتبار اسنادي ترجمه شده است. حال آنكه منظور از اصطلاح Documentary بطور كلي هر گونه ترتيبات گشايش اعتبار و تعهد پرداخت در قبال ارائه اسناد مقرر است.

منظور از Letter of Credit Documentary Letter of Credit و فرمي است كه از طرف بانك باز كننده اعتبار بنا به درخواست متقاضي اعتبار جهت گشايش اعتبار اسنادي به نفع ذينفع صادر مي‌شود.

 

حداقل اسناد حمل مورد نياز در اعتبارات اسنادي:

حداقل اسنادي كه معمولا حين مبادله مورد لزوم مي‌باشد بشرح ذيل است:

1 - سياهه تجاري ( Commercial Invoice ).

2 – بارنامه ( Bill of Lading )

3- گواهي مبدأ ( Certificate of Origin )

4- گواهي بيمه( Certificate of Insurance )

 

انواع اعتبار اسنادي

اعتبار اسنادي از نظرحدود اختيارات خريدار:

معمولا بر دو نوع هستند: اعتبارات اسنادي قابل برگشت و غير قابل برگشت.

 

الف- اعتبارات اسنادي قابل برگشت( Revocable Credit )

اين نوع اعتبارات پس از ابلاغ به بانك كارگزار مي‌تواند براساس درخواست متقاضي از بانك خريدار و بدون اخذ مجوزي از جانب فروشنده / توليد كننده كالا ، قابل فسخ و ابطال باشد.

روشن است اينگونه اعتبارات هيچگونه تعهد و مسئوليتي را نيز براي بانك‌هاي گشاينده L/C بهمراه نداشته و تا زمان دريافت اسناد و پذيرش آنها توسط بانك گشاينده اعتبار قابليت برگشت‌پذيري بقوت خود باقي خواهد ماند.

بديهي است، استفاده از اينگونه اعتبارات به هيچ وجه به فروشندگان توصيه نشده و معمولا بانكهاي درگير اعتبارات نيز از قبول و ثبت سفارش يك چنين اعتباراتي عدول خواهند كرد.

 

ب- اعتبارات اسنادي غير قابل برگشت( Irrevocable Credit )

اين نوع اعتبارات درست برعكس شرايط بند الف بوده و در بردارنده تعهد غير قابل فسخ و غير قابل عزل بانك گشاينده اعتبار است، و به نوعي پرداخت وجه اعتبار را در قبال مبادله اسناد بدون عيب و نقص را در سررسيد معين طبق شرايط و ترم اعتبار تضمين مي‌كند.

بديهي است اين نوع اعتبارات را بدون اخذ و موافقت فروشنده و نيز بانك ذينفع اعتبار به هيچ عنوان نمي‌شود يك جانبه ابطال و يا اصلاح / تغيير شرايط ( Amendment ) كرد.

 

معمولا بانكها حين گشايش اعتبارات اسنادي و ابلاغ آن به به بانك كارگزار موارد فوق الذكر را صراحتاً در متن L/C قيد مي‌كنند. براي مثال به متن ذيل اشاره مي‌شود:

Hereby we open an irrevocable   unconfirmed and non transferable letter of credit in your favour

 

انواع اعتبار اسنادي از نظر تاييد و تضمين مضاعف :

الف – اعتبار اسنادي تاييد شده ( Confirmed L/C )

اعتباري است كه از طرف بانك ابلاغ كننده (بانك ذينفع يا بانك كارگزار) يا هر بانك معتبر ديگر مورد درخواست فروشنده علاوه بر بانك گشايش كننده اعتبار نيز مورد تاييد قرار مي‌گيرد. اين نوع اعتبارات هميشه در زماني   مورد درخواست فروشنده قرار مي‌گيرد كه تعهد بانك بازكننده اعتبار، به علت وضعيت سياسي يا اقتصادي كشور وي، يا به علت اعتماد به خريدار، مورد پذيرش فروشنده نيست.

به اين ترتيب دو بانك (بانك گشايش كننده و بانك تاييد كننده) بطور مشترك و جداگانه در قبال ذينفع متعهد مي‌شوند.

هزينه افتتاح اعتبار اسنادي تاييد شده بيش از هزينه اعتبارات ديگر است. اينك با توجه به وضعيت فعلي در كشورمان و به تبع اعمال تحريم‌هاي اقتصادي و .... فروشندگان كالا ترجيحاً، اعتبارات تاييد شده را درخواست مي‌كنند.

 

ب- اعتبار اسنادي تاييد نشده ( Unconfirmed L/C )

اينگونه اعتبارات فقط با تاييد بانك گشايش كننده اعتبار و بدون نياز به تاييد بانك ديگري گشايش مي يابد.

 

انواع اعتبارات از نظر نحوه تسويه

الف- اعتبار اسنادي ديداري ( At Sight     L/C )

در اين نوع اعتبارات ، پرداخت وجه اعتبار به مجرد ارائه اسناد حمل/ معامله اسناد( Negotiation ) مشروط بر انطباق كامل اسناد با دستور مندرج در متن L/C انجام مي‌شود.

 

ب- اعتبارات اسنادي مدت دار ( Deffered Payment L/C ) :

در اين نوع اعتبارات وجهي هنگام ارائه اسناد پرداخت نمي‌شود، زيرا سررسيد مدت‌دار بوده و در آينده انجام خواهد پذيرفت، لذا تعهد پرداخت در سررسيد ، از طريق بانك گشايش كننده اعتبار انجام و در واقع اسناد بدون اخذ وجه در قبال اخذ وثائق / ساير تضمين ‌هاي كافي به تشخيص بانك عامل مربوطه جهت ترخيص كالا در اختيار متقاضي قرار مي‌گيرد.

لازم به توضيح است ، نبايستي اين ترم را با اعتبارات يوزانس اشتباه كرد زيرا در اين نوع از اعتبارت يك/ چند فقره برات به ضميمه اسناد ارسال ، كه با توجه به قبولي آن از طريق خريدار در سر رسيد مربوطه قابل پرداخت خواهد بود. چنانچه پرداخت اين « برات/ براتها» از طريق بانك عامل تاييد و گواهي شود مسئوليت و ريسك پرداخت به بانك گشايش كننده اعتبار انتقال مي‌يابد كه به اعتبارات پذيرشي يا Acceptance L/C ، معروف است.

 

ج- اعتبار اسنادي نسيه يا مدت‌دار (يوزانس) L/C Usance :

اعتباري است كه وجه اعتبار بلافاصله پس از ارائه اسناد از سوي ذينفع، پرداخت نمي‌شود بلكه پرداخت وجه آن، به علاوه سود مربوطه ، بعد از مدت تعيين شده     (30 روز،6 ماه ،يكسال و...) كه در اعتبار مشخص شده است، صورت مي‌گيرد. معامله يوزانس معمولاً در كشور‌هايي انجام مي‌‌گيرد كه كمبود ارز دارند.

 

اعتبار اسنادي از نظر قابليت انتقال:

الف- اعتبارات قابل انتقال ( Transfrable L/C )

به اعتباري گفته مي‌شود كه طبق آن ذينفع اصلي حق دارد همه يا بخشي از اعتبار گشايش شده را به شخص يا اشخاص انتقال دهد. در واقع اين نوع اعتبار يك امتياز براي فروشنده محسوب مي‌شود، و ريسك خريدار را بالا مي‌برد.

 

ب- اعتبارات غير قابل انتقال( Untransfrable L/C )

به اعتباري گفته مي‌شود كه ذينفع حق واگذاري كل يا بخشي از آن را به ديگري ندارد. در تجارت بين الملل عرف بر غير قابل انتقال بودن اعتبار است.

 

انواع اعتبار اسنادي با شرايط خاص:

الف- اعتبارات اسنادي تضميني( Standby L/C ) :

اين قبيل معاملات بيشتر در ايالت متحده آمريكا متداول بوده و به اعتبارات اسنادي تضميني مشهور است و اخيراً در كشورهاي اروپائي نيز معمول شده است.

عملكرد اينگونه اعتبارات مشابه ضمانت‌نامه‌هاي ارزي ( Letter of Guarantee ) بوده كه جهت تضمين پرداخت بروات ، تضمين باز پرداخت پيش‌پرداختها و كالا‌هاي حمل شده و گاهي نيز جهت تضمين حسن انجام قراردادهاي تامين نصب كالا و ... بكار گرفته مي شود.

 

ب- اعتبار اسنادي گردان ( Revolving L/C ) :

در اينگونه اعتبارات ، كالا و يا خدمات موضوع اين L/C به دفعات در زمانهاي مشخص و با مبلغي معين مورد استفاده قرار مي‌گيرد، براي مثال ذكر مي‌شود اين اعتبار براي X مبلغ گشايش لكن تا سقف Y مبلغ قابل چرخش خواهد بود، بدين معني كه پس از استفاده ذينفع قسمتي از اعتبار ، كه به نسبت زمان/ مبلغ يا بصورت تجمعي يا غير تجمعي مجدداً براي مدت زمان و يا مبلغ خاصي فعال مي‌شود.

 

ج- اعتبار اسنادي پشت به پشت(اتكايي) ( Back to Back L/C ) :

اين نوع اعتبار اسنادي متشكل از دو اعتبار جدا از هم است . اعتبار اول به نفع ذينفع گشايش مي‌يابد كه خود به هر دليلي قادر به تهيه و ارسال كالا نيست. به همين جهت با اتكا به نفع ذينفع گشايش يافته است اعتبار ديگري براي فروشنده دوم(ذينفع دوم) كه مي‌تواند كالا را تهيه و ارسال كند ، از طرف ذينفع اول گشايش مي‌يابد.

مبلغ اعتبار دوم معمولاً كمتر از اعتبار اول است تا ذينفع اوليه بتواند قبل از سررسيد و آخرين تاريخ حمل اعتبار دوم بايد از اعتبار اول جلوتر باشد تا ذينفع اول بتواند قبل از سررسيد و آخرين تاريخ حمل اعتبار اول اسناد مربوط به كالا را دريافت و آنرا به بانك ابلاغ كننده اعتبار اول ارائه دهد.

در قراردادهائي كه چندين واسطه بين خريدار نهائي و عرضه‌كننده اصلي قرار دارد چنين اعتبار اتكائي توسط واسطه‌ها گشايش مي يابد. در چنين مواردي اعتبار پشتوانه ساير اعتبارات قرار گرفته به اعتبار ( Overriding ) موسوم است.

 

د- اعتبارات بند قرمز( Red Clause )

در اين نوع از اعتبارات ،تمامي و يا قسمتي از وجه اعتبار قبل از حمل و ثبت سفارش به ذينفع پرداخت مي‌شود.

بعضاً فروشندگان كالا مبالغ معيني را تحت عنوان ( Payment Advance- Down ) پيش پرداخت قبل از ايفاي تعهداتش دريافت مي‌كنند.

مبالغ ياد شده معمولاً جهت تامين مالي / توليد و فرآوري محصول صادراتي مورد نظر درخواست ضمناً متعهد مي‌شوند در صورت عدم توانائي جهت تامين محصول سفارشي مبلغ دريافتي را بهمراه بهره مربوطه به خريدار كالا مسترد دارند.

چون در اين نوع معاملات برون مرزي فروشندگان اعتمادي به خريدار كالا ندارند بنابراين شرط معاملات را مبتني بر پيش دريافت قسمتي از وجه كالا ، قبل از حمل مي‌كنند كه متاسفانه اخيراً نيز با عنايت به صدور بخشنامه‌هاي تحريم بر عليه كشورمان تقاضاي دريافت قسمتي از وجه L/C ها متداول شده است، در اين روش ميتوان با اخذ يك فقره ضمانت نامه پيش پرداخت ( Counter Guaranttee ) از فروشنده كالا، ريسك عدم   باز پرداخت وجه ياد شده را پوشش داد.

علت اين نامگذاري آن است كه اولين بار كه اين اعتبار گشايش يافت بانك باز كننده اعتبار براي جلب توجه بانك ابلاغ كننده شرايط اعتبار را كه به مقداري از وجه اعتبار را به عنوان پيش پرداخت به ذينفع پرداخت مي‌كند را باجوهر قرمز نوشت كه از آن به بعد به اعتبار ماده قرمز معروف شد. در پاره‌اي از مواقع در يك اعتبار عادي ايجاب مي‌كند كه مقداري پيش پرداخت به ذينفع اعتبار به عمل آيد . اين عمل در برابر دريافت ضمانتنامه پيش‌پرداخت صورت مي‌گيرد و با اعتبار ماده قرمز تفاوت دارد.

 

«واردات كالا در كشور ايران از طريق گشايش اعتبار اسنادي»

  مراحلي كه قبل از گشايش اعتبار صورت مي‌پذيرد:

1-رعايت كامل قانون و مقررات صادرات و واردات وآيين نامه اجرايي آن و اخذ     مجوزهاي قانوني از وزارتخانه ‌ها و مراجع ذيربط با توجه به قانون مذكور.

2- رعايت كامل قانون و مقررات بودجه سنواتي كه در ابتداي هر سال ابلاغ مي‌شود.

3-انجام تشريفات مناقصه و يا اخذ و ارائه مجوز ترك تشريفات مناقصه براي خريد‌هاي دولتي بيش از معادل يك ميليون دلار در موارد لزوم.

4- اخذ پروفرما از فروشنده و تطبيق شرايط پروفرما براساس مقررات ارزي كشور و تكميل فرم ثبت سفارش براساس آن.

5- اخذ مجوز از سازمان حمل و نقل و پايانه‌هاي كشور براي كالا‌هايي كه با ناوگان ‌هاي خارجي حمل و به كشور وارد مي‌شوند.

6- انجام ثبت سفارش نزد اداره كل   دفتر ثبت سفارشات و نظارت بر مبادلات بازرگاني وزارت بازرگاني

7- اخذ بيمه‌نامه

8- تامين وجه اعتبار اسنادي:

گشايش اعتبار اسنادي با دريافت هم ارز ريالي و فروش ارز، يا ارز متقاضي، و يا تلفيقي از دو روش با هر نسبتي با رعايت مقررات مربوطه امكان‌پذير است.

تذكر : ميزان پيش‌پرداخت براي وزارتخانه‌ها و نهاد‌هاي دولتي كه از بودجه عمومي استفاده مي‌كنند معادل صددرصد (100?) مبلغ اعتبار اسنادي در روز گشايش اعتبار است. مگر انكه از تسهيلات ماده62 قانون محاسبات عمومي استفاده كنند كه لازم است قبل از گشايش اعتبار اسنادي مجوزات مربوطه را اخذ كنند.

9- ارائه تعهدنامه مبني بر ارائه اصل برگ سبز گمركي ترخيص قطعي كالا مطابق اسناد معامله شده از نظر كمي و كيفي

10- در مورد كالاهاي مشمول استاندارد اجباري ، شركت بازرسي كننده معتبر بين المللي مجاز مشخص شود و يا تعهد مبني بر قبول مسئوليتهاي حذف بازرسي كالا ارائه شود.

 

 

مراحل گشایش ( افتتاح ) اعتبارات اسنادی

همانطوریکه در بخش مفهوم اعتبارات اسنادی اشاره گردید :

اعتبار اسنادی تعهد مشروط ( Openinig Bank ) / ( Issuing Bank ) به بانک کشور فروشنده ( Advising Bank / Negotiating Bank ) میباشد که در صورت ارائه اسناد کامل و بی عیب و نقص ( طبق شرایط اعتبار ) در مهلت تعیین شده بموجب ترم ( L/C ) در وجه بانک فروشنده قابل پرداخت خواهد بود

بدیهی است پرداخت وجه نیز بصورت نقدی ( Cash Payment ) و یا ( Payment Deferred ) بوده که معمولاً این مکانیسم پرداخت در اکثر اعتبارات اسنادی در دنیا معمول میباشد .

بدیهی است از امتیازات و نیز وجود تضمین و گارانتی خاص ، دریافت وجه اعتبار برای فروشنده و از طرف دیگر وجود این ویژه گی برای خریدار که ( قبل از حمل و ارسال قطعی کالای مورد نظر هیچ مبلغی توسط بانک به فروشنده پرداخت نخواهد گردید ) از مختصات مهم و ویژه گی اعتبارات اسندی میباشد .

 

مرحله اول : گشایش اعتبار

درخواست خریدار از فروشنده ، متعاقباً حصول توافق مبتنی بر شرایط اعتبار .

• صدور فاکتر فروش ( Proforma ) توسط فروشنده .

• درخواست وارد کننده از بانک گشایش کننده از داخل کشور مبنی بر افتتاح و نهایتاً ، ابلاغ اعتبار به بانک فروشنده در خارج از کشور (مراحل چگونگی گشایش L/C از بانکهای عامل ایران ونیز مدارک مورد نیاز در بحث های آتی بطور مشروح توضیح داده میشود ).

 

مرحله دوم : ابلاغ اعتبار به فروشنده

دریافت متن L/C توسط بانک کارگزار و ابلاغ ان به فروشنده .

• دریافت L/C مطابق با شرایط اعتبار توسط فروشنده از بانک ابلاغ کننده .

• اقدامات لازم جهت تولید / بسته بندی / تنظیم اسناد ( بشرح بخش اول ) .

• اقدام به ارسال کالا مطابق با شرایط اعتبار طبق بارنامه مورد نظر ( انواع بارنامه های متداول در معاملات بین المللً در بحث های بعدی " قوانین و مقررات رایج در اینکوترمز Incoterms " به تفصیل توضیح داده خواهد شد ) .

• مراجعه و تحویل اسناد به بانک کارکزار طبق شرایط اعتبار و باصطلاح مبادله اسناد در بانک ابلاغ / پرداخت کننده ( Negotiation of Documents ) .

• دریافت وجه اسناد توسط فروشنده همزمان با مبادله اسناد مشروط بر رعایت کامل شرایط ومطابق بودن با دستور بانک گشایش کننده ، ( انواع اعتبارات اسنادی و روشهای پرداخت در بحث های بعدی توضیح داده خواهد شد ) .

• و نهایتاً، کنترل و ارسال اسناد توسط بانک کارگزار ، بانضمام صورتحسابهای صادره که اصطلاحاً به آن شدول کارگزار ( Correspoundent Schedule ) میگویند و معمولاًاسناد یادشده در دو نوبت جداگانه از طریق ( D.H.L Courier Post )پست اکسپرس در دو روز متفاوت مستقیماً به ادرس بانک گشایش کننده اعتبار ارسال میدارند .

 

مرحله سوم : تسویه با بانک گشایش کننده و واریز اسناد

• پس از تسویه حساب بانک با متقاضی اعتبار که اصطلاحاً به آن واریز اسناد ( Settlement of Documents ) میگویند ، اسناد واریزی ( ظهر نویسی شده ) به مهر های خاصی در ظهر بارنامه و اینوویس که توسط بانک ممهور وبوسیله مسئولین ذیربط امضا ، ونهایتاً تحویل گشایش کننده اعتبار می شود .

 

مرحله چهارم : ترخیص کالا از گمرکات کشور

• متقاضی پس از تسویه حساب و پرداخت باقیمانه بدهی به بانک با عنایت به اسناد واریزی "پشت نویسی شده " ضمن مراجعه به گمرک که بندر مربوطه درصورت (حمل از طریق دریا ) و یا فرودگاه مربوطه در صورت ( حمل هوائی ) و... در بارنامه درج گردیده ، ضمن پرداخت عوارض و حقوق گمرکی مربوطه نسبت به ترخیص کالا از گمرک مذکور اقدام می نمایند .